Simantasyon nedir? Konvansiyonel ve adeziv yapıştırma

Konvansiyonel ve adeziv simantasyon arasındaki fark

Konvansiyonel simantasyonda siman, kron ile diş arasındaki boşluğu doldurur ve kronun yerinden çıkmasını büyük ölçüde preparasyonun biçimiyle birlikte engeller. Duvarları yeterince yüksek ve birbirine yakın açılı bir güdük kronu kendisi tutar; siman bu tutuculuğu tamamlar. Cam iyonomer, çinko fosfat ve rezinle güçlendirilmiş cam iyonomer bu grupta yer alır.

Adeziv simantasyonda ise rezin siman hem dişe hem de restorasyonun iç yüzüne bağlanır. Diş tarafında mine ve dentin asitlenip bağlayıcı sürülür. Restorasyon tarafında iç yüz malzemeye uygun biçimde pürüzlendirilir ve kimyasal bir ara madde uygulanır. Bu yolla tutuculuğu düşük preparasyonlar, ince lamineler ve kanatla tutunan köprüler de ağızda kalabilir. Maryland köprü ve lamine bu yüzden adeziv simantasyon olmadan düşünülmez.

Arada kendinden adezivli rezin simanlar vardır. Dişe ayrı bir asitleme ve bağlayıcı adımı olmadan uygulanırlar; klinikte iş akışını kısaltırlar.

E.max ve cam seramikler nasıl yapıştırılır?

Lityum disilikat, yani e.max, cam fazı olan bir seramiktir. Hidroflorik asit bu cam fazı çözerek iç yüzde mikroskobik bir pürüz oluşturur. Ardından sürülen silan seramikle rezin siman arasında kimyasal bir köprü kurar. Böylece rezin seramiğe hem mekanik hem kimyasal olarak tutunur.

Asidin süresi ve derişimi malzemeye göre değişir. Zarone ve arkadaşlarının 2019 derlemesi lityum disilikat için yüzde 5 hidroflorik asitle 20 saniyeyi önerir; feldspatik ve lösitli seramiklerde kullanılan 60 saniyeden kısadır. Aynı derleme yüzde 9-10’luk asidin ve uzun sürelerin malzemenin bükülme dayanımını ve bağlanmayı düşürebildiğini, bunun özellikle ince restorasyonlarda belirgin olduğunu yazar. Abd Alraheam ve arkadaşlarının klinik çalışmasında da lityum disilikat kronların iç yüzü yüzde 4 hidroflorik asitle 20 saniye asitlenmiş, ardından silan sürülmüştü.

Laboratuvar açısından bu bilginin sonucu şudur: iş emrinde malzemenin adı açıkça yazmalıdır. Hekim feldspatik seramik ile lityum disilikatı karıştırırsa yanlış süre uygular. E.max’ın kazıma ve kristalizasyon adımları e.max nedir ve kristalizasyon nedir yazılarında anlatılıyor.

Zirkonyum neden farklı yapıştırılır?

Zirkonyum kristal yapılı bir seramiktir ve asidin çözeceği bir cam fazı yoktur. Hidroflorik asit iç yüzde işe yarar bir pürüz bırakmaz, silan da tek başına bağlanmaz. Bu yüzden zirkonyumda iki yol izlenir.

Birincisi, preparasyon yeterince tutucuysa konvansiyonel simantasyondur. Zarone ve arkadaşları, dişi tümüyle saran ve tutucu preparasyonlu zirkonyum restorasyonlarda cam iyonomer, çinko fosfat ve rezinle güçlendirilmiş cam iyonomerin iyi bir seçim olduğunu yazar. Kısa preparasyonlarda, kısmi örtülü restorasyonlarda ve ağır çiğneme yükünde ise yüzeyi hazırlanmış zirkonyumun rezin simanla yapıştırılmasını önerir.

İkincisi adeziv simantasyondur ve iç yüzün mekanik ile kimyasal olarak birlikte hazırlanmasını ister. Comino-Garayoa ve arkadaşlarının 2021 sistematik derlemesine göre en iyi sonuçları aşındırma ile kimyasal bir ajanın birlikte kullanıldığı yöntemler verdi. Silika kaplı partikülle yapılan tribokimyasal kaplama 1,8-2,8 bar basınçta bağlanmayı anlamlı biçimde artırdı. Tek başına kumlama ise uzun vadede güvenilir bulunmadı. Daha yüksek basınçların yüzeyde çatlak oluşturduğu da not edilmiş; bu bulgular az sayıda çalışmaya dayanıyor. Simanlar arasında 10-MDP içerenler ve kendinden adezivli olanlar en iyi bağlanmayı gösterdi, ama derleme hangisinin üstün olduğunu ayırmıyor. 10-MDP’nin zamanla suyla bozunmaya açık olduğunu ve zirkonyum için standart bir yapıştırma protokolünün kanıt yetersizliği yüzünden henüz oluşmadığını da yazıyor.

Zarone ve arkadaşları kumlamada aşırıya kaçmanın zirkonyumdaki dengeleyici oksidi azaltabileceğini, partikül boyutu ve basıncın sınırlı tutulması gerektiğini de aktarır. Kumlama laboratuvarda yapılıyorsa hangi partikül ve basıncın kullanıldığı iş emrine eklenir.

Konvansiyonel mi adeziv mi? Klinik sonuçlar ne diyor?

Bağlanma dayanımı laboratuvarda ölçülür; kronun ağızda ne kadar dayandığı ise ayrı bir sorudur ve iki yöntemin klinik sonuçları birbirine yakın çıkıyor. Ürdün Üniversitesi’nde yapılan geriye dönük bir çalışmada Abd Alraheam ve arkadaşları 35 hastadaki 218 tek kronu 6 ile 45 ay arasında, değiştirilmiş USPHS ölçütleriyle muayene etti. Cam iyonomerle yapıştırılan zirkonyum, rezinle yapıştırılan zirkonyum ve rezinle yapıştırılan lityum disilikat kronların başarısı benzerdi. Siman türüne bağlı tek anlamlı fark kenar uyumundaydı: rezinle yapıştırılan zirkonyum kronlar bu ölçütte diğer iki gruptan daha iyi puan aldı. İzlem süresinde tek başarısızlık rezinle yapıştırılmış bir zirkonyum kronun altındaki dişin kırılmasıydı. Yazarlar çalışmanın küçük, geriye dönük ve kısa süreli olduğunu kendileri belirtiyor.

Bugünkü kanıtla kural şu çerçevede kalıyor: cam seramik adeziv yapıştırılır, zirkonyum ise preparasyon tutucuysa konvansiyonel, değilse adeziv yapıştırılır. Bu ayrım malzeme seçimini de etkiler; e.max mı zirkonyum mu yazısında karşılaştırılıyor.

Simantasyon CAD/CAM tasarımına nasıl yansır?

Simanın kalınlığını tasarımda verilen siman aralığı belirler. Rezin siman sertleşirken büzülür; boşluk çok büyükse bu büzülme kronda gerilim yaratır, çok küçükse kron tam oturmaz ve marjin açık kalır. Bu yüzden siman türü, tasarım ayarıyla birlikte düşünülür.

Teslimden önce iç yüze dokunulmaz ve glaze iç yüze taşırılmaz; taşan glaze adeziv simantasyonda bağlanacak yüzeyi kapatır. İmplant üstü restorasyonlarda simantasyon abutment üzerinde yapılır ve siman artığının temizlenmesi ayrı bir dikkat ister; ayrıntısı implant üstü kron sayfasında.