Geçici kron nedir? Provizyonel kron ve CAD/CAM ile kazınması

Geçici kron ağızda ne iş görür?

Preparasyondan sonra diş açıkta bırakılmaz. Kesilmiş dentin dış etkilere duyarlıdır, dayanak diş yerinden oynayabilir, dişeti kenarı da restorasyonun olmadığı bir forma göre şekillenmeye başlar. Kalıcı kron laboratuvardan dönene kadar geçen günleri ya da haftaları geçici kron karşılar.

Astudillo-Rubio ve arkadaşlarının 2018 tarihli sistematik derlemesi geçici restorasyonun görevlerini sayarken pulpanın ve dişetinin korunmasını, dokunun iyileşirken doğru çıkış profiline yönlendirilmesini, dayanak dişlerin yer değiştirmesinin sınırlanmasını ve son protezin önceden değerlendirilmesini öne çıkarır. Laboratuvar için en işe yarayanı sonuncusudur. Geçici ağızda birkaç gün kalınca boy ya da form beğenilmediyse bu kalıcıya geçmeden düzeltilir.

Kısa süre ağızda kalması işin hafife alınacağı anlamına gelmez. Kenarı açık ya da taşkın bir geçici dişetini tahriş eder ve marjin bölgesinin kalıcı ölçüden önce sakinleşmesini geciktirir. Geçicinin kenar uyumuna bu yüzden kalıcınınki kadar özen gösterilir. Dişi çepeçevre saran kalıcı restorasyon kron nedir sayfasında anlatılıyor.

Geçici kron hangi malzemeden yapılır?

Muayenehanede doğrudan yapılan geçicilerde iki malzeme ailesi kullanılır: PMMA gibi monometakrilat esaslı akrilikler ve bis-akril denen dimetakrilat esaslı kompozitler. Astudillo-Rubio derlemesine göre doğrudan yapılan geçicilerde dimetakrilat grubu bükülme dayanımında ve sertlikte daha iyi sonuç verir, kırılma tokluğunda ise anlamlı fark yoktur. Yazarlar derlemeye giren 24 çalışmanın hepsinin laboratuvar çalışması olduğunu ve sonuçların birbirinden çok farklı çıktığını kendileri not eder.

Laboratuvarda tablo değişir. Dijital akışta geçici kron fabrikada polimerize edilmiş PMMA bloktan ya da diskten kazınır. Aynı derleme bu blokların suyun karışmadığı, en uygun polimerizasyon koşullarında üretildiğini ve bunun onlara tezgâhta yapılan geçicilere göre mekanik üstünlük sağladığını yazar. Kazımanın yanında 3B yazıcıyla basılan geçici reçineler de yaygınlaştı; iki yolun karşılaştırması aşağıda.

Geçici kron CAD/CAM ile nasıl kazınır?

Akış kalıcı kronunkine benzer. Prepare dişin dijital ölçüsü alınır ya da alçı model taranır, kron tasarım yazılımında modellenir ve PMMA bloktan kazınır. Bazı laboratuvarlar geçiciyi preparasyondan önce alınan taramaya göre hazırlar. Bu durumda hekim dişi kestikten sonra geçicinin içini besleyip kenarını düzelterek oturtur.

Ivoclar’ın Telio CAD ürün sayfası somut bir örnek verir. Çapraz bağlı PMMA olan bu malzeme geçici kron, en fazla iki birleşik gövdeli geçici köprü ve implant üstü geçici hibrit abutment kron için önerilir. Üretici parçanın kazımadan hemen sonra yüksek parlaklığa kadar cilalanabileceğini yazar; kendi OptraGloss lastiklerinden PMMA için uygun olanın yalnız açık mavi yüksek parlaklık lastiği olduğunu da dipnotta belirtir. Zirkonyumdaki gibi bir sinterleme adımı olmadığından parça son boyutunda kazınır, büzülme payı hesaba girmez.

Kazınmış geçici ile elle yapılanın farkı laboratuvarda ölçülmüş. Mangtani ve arkadaşlarının 2025’te yayımlanan çalışmasında 60 çekilmiş üst çene küçük azı dişi kullanılmış. Telio CAD’den kazınan kronlar ortalama 906 N’da, kimyasal olarak sertleşen PMMA ile doğrudan yapılan kronlar ortalama 384 N’da kırılmış.

Aynı yıl Zarate-Maquera ve arkadaşları kazınmış PMMA ile basılmış geçici reçineyi karşılaştırdı. Yaşlandırma uygulanmayan gruplarda iki yöntem arasında anlamlı fark çıkmamış. Isıl döngü ve fırçalama simülasyonundan sonra ise basılmış kronlar anlamlı biçimde daha yüksek yükte kırılmış. Yazarlar iki yöntemi de geçici kullanım için kabul edilebilir bulmuş. İki çalışma da belirli ürünleri laboratuvarda test eder, sonuçları başka markalara olduğu gibi taşımamak gerekir.

Kazıma adımlarının ayrıntısı kazıma süreci yazısında, makinenin kendisi dental freze makinesi nedir yazısında.

Geçici kron ağızda ne kadar kalır?

Tek bir süre yok, malzeme ve üretici belirler. Ivoclar, Telio CAD için ağız içinde 6 aya kadar kullanım verir. Rexhepi ve arkadaşlarının 2023 sistematik derlemesi ise CAD/CAM PMMA’nın iyileşen mekanik özellikleri sayesinde bir yıla kadar kalan uzun süreli geçicilerde de kullanıldığını aktarır. Bunlardan biri literatürün genel gözlemi, öteki tek bir ürünün kullanım sınırıdır. Tasarımda ve iş emrinde esas alınacak süre, kullanılan bloğun kılavuzundaki süredir.

Geçici ağızda uzun kalacaksa malzeme seçimi daha çok önem kazanır. İş emrinde geçicinin ne kadar kalacağı yazıyorsa blok buna göre seçilir; birkaç günlük bir geçici ile aylarca kalacak bir geçicinin aynı bloktan çıkması gerekmez. İmplant tarafındaki seçenekler implant üstü kron nedir sayfasında.

Laboratuvarda geçici kron tasarlarken nelere dikkat edilir?

Önce iç yüze bakılır. Geçici kron geçici simanla takılır ve hekimin onu sonra zarar vermeden sökebilmesi gerekir. Tutuculuk preparasyonun formuna ve kazınan parçanın uyumuna bağlıdır. Tasarım yazılımındaki siman aralığı bu yüzden varsayılan değerde unutulmaz. Fazla geniş aralık geçiciyi oynatır, fazla dar aralık oturmayı zorlaştırır.

Tasarım dosyası da saklanmaya değer. Hekim geçicinin formunu onayladıysa aynı tasarım kalıcı kronun başlangıç noktası olur. Elle yapılan geçici ağza girdikten sonra elde kaydı kalmaz, kazınmış geçicinin dosyası ise bilgisayarda durur. Ön bölgede bu form çoğu zaman önceden yapılmış bir dijital gülüş tasarımı planından gelir.

Bitirme geçicide de atlanmaz. İyi cilalanmış PMMA pürüzsüz bir yüzey verir; pürüzlü bırakılan yüzey plak tutar ve çabuk renk alır. Cila adımının ayrıntısı polisaj sayfasında.