İçeriğe geç

Dental freze makinesi nasıl çalışır

İleriMakineler3 Kasım 20268 dk

Broşürde 60.000 rpm, 5 eksen, 16 takım yazar; bunların yalnız bir kısmı kronun oturmasını değiştirir. Bu sayfa dental freze makinesini parça parça açar ve her parçanın sonuca etkisini üretici verisiyle ve hakemli bir karşılaştırmayla gösterir.

Doğrusal eksenler
X, Y, Z
4 eksen
+ 1 döner eksen (A)
5 eksen
+ 2 döner eksen (A, B)
Kuru
Zirkonyum, PMMA, mum, kompozit, CoCr
Islak
Cam seramik (lityum disilikat)

Kısa cevap. Dental freze makinesi, CAM yazılımının hesapladığı yolları yüksek devirde dönen iş milindeki küçük çaplı uçlarla izler ve restorasyonu diskten ya da bloktan oyar. 4 eksenli makinede bir, 5 eksenlide iki döner eksen vardır. Kuru makineler zirkonyum ve PMMA işler; cam seramik ıslak taşlanır. Doğruluğu yalnız eksen sayısı belirlemez.

Bir kron diskten nasıl kazınır? Sahnenin durağan karesi.
Uç
Ø 2,5mm
Geçiş
Kaba 4/16
Disk
Ø 98,5 · 18mm
İlerleme
%19
Bu sayfada · 8 bölüm
  1. Dental freze makinesi hangi parçalarla çalışır?
  2. 4 eksen ile 5 eksen arasındaki fark nedir?
  3. Zirkonyum kuru mu, ıslak mı kazınır?
  4. İş mili devri ve freze uçları sonucu nasıl etkiler?
  5. Freze makinesinde bir kazıma adım adım nasıl ilerler?
  6. Dental freze makinesi seçerken neye bakılır?
  7. Sık sorulanlar
  8. Kaynaklar

Dental freze makinesi hangi parçalarla çalışır?

Dental freze makinesi, CAM yazılımının hesapladığı yolu altı ana parçayla uygular. Tablo her parçanın işini ve makine broşüründe o parça için hangi değere bakılacağını gösterir.

Parça Ne yapar Broşürde neye bakılır
İş mili Ucu yüksek devirde döndürür Devir (rpm), güç (W)
Eksenler Ucu ve parçayı birbirine göre konumlar Eksen sayısı, döner eksen açısı
Takım değiştirici Uçları iş sırasında değiştirir Takım sayısı, yedek takım yönetimi
Tutucu Diski ya da bloğu sabitler Disk çapı, en fazla yükseklik, blok sayısı
Toz emme ya da soğutma Kuru işte tozu alır, ıslak işte soğutur Kuru, ıslak ya da ikisi
Kontrol yazılımı CAM’den gelen NC kodunu çalıştırır Hangi CAM ile çalıştığı
Kapağı açık masaüstü dental freze: halka tutucuda zirkonyum disk, üstte iş mili ve yanda uç dizili takım değiştirici
Masaüstü bir frezenin içi: disk halka tutucuda durur, iş mili ucu döndürür, takım değiştirici sıradaki ucu hazır tutar.

4 eksen ile 5 eksen arasındaki fark nedir?

Fark, ucun parçaya hangi açılardan girebildiğindedir; doğruluğu eksen sayısı tek başına belirlemez. Her dental frezede üç doğrusal eksen bulunur: X, Y, Z. 4 eksenli makine bunlara bir döner eksen (A) ekler; parça kendi ekseninde döner. 5 eksenli makinede ikinci bir döner eksen (B) diski eğer; uç parçaya eğik açıyla girebilir. Örneğin Roland DWX-53D’de A ekseni ±360°, B ekseni ±35° döner; vhf K5+’ta beşinci eksen ±35°’dir.

Eğik giriş bazı geometrilerde gerçekten fark yaratır. Ön dişin ince kesici kenarı, derin alttan kesik (ucun dik inerek ulaşamadığı içe dönük yüzey) ve implant üstü kronda açılı vida kanalı bunlara örnektir. Dik inen bir uç bu yüzeylere ulaşamaz; 4 eksenli makine o bölgeyi ya eksik bırakır ya da CAM orayı doldurarak kazır.

Ama bu, 5 eksenli makinenin her kronda daha doğru kazıdığı anlamına gelmez:

Dört makinede iç yüzey sapması (Kirsch 2017)Yatay nokta ve hata çubukları. inLab MC X5, 5 eksen: 32,3 ± 9,7 µm. CORiTEC 450i, 5 eksen: 33,9 ± 16,3 µm. inLab MC XL-EF, 4 eksen: 34,4 ± 7,5 µm. inLab MC XL, 4 eksen: 62,1 ± 17,1 µm. Küçük değer daha iyidir. 020406080µm, küçük = iyiinLab MC X55 eksen32,3CORiTEC 450i5 eksen33,9inLab MC XL-EF4 eksen34,4inLab MC XL4 eksen62,1
Aynı 30 vaka (10 inley, 10 onley, 10 kron) dört makinede kazındı. Sapma, kronun iç yüzeyinin tasarımdan ne kadar uzaklaştığıdır; küçük olan iyidir. Kaynak: Kirsch ve ark., Clin Oral Investig 2017.

Grafikte ilk üç makine 32-34 µm ile aynı düzeyde; bunlardan biri 4 eksenli MC XL-EF. Belirgin biçimde geride kalan tek makine 62 µm ile yine 4 eksenli MC XL. Yani fark eksen sayısından değil makinenin kendisinden geliyor; kalibrasyon da bu sapmayı doğrudan etkiler. Oklüzal (çiğneme) yüzeyde en iyi sonucu 4 eksenli MC XL-EF verdi; en çok kenar kırılması 5 eksenli CORiTEC 450i’de görüldü.

Zirkonyum kuru mu, ıslak mı kazınır?

Genel olarak kuru: ön sinterlenmiş zirkonyum ve PMMA kuru kazınır, cam seramik ise ıslak işlenir; son söz makinenin malzeme listesindedir.

Makine Mod Malzemeler (üretici listesi)
Roland DGSHAPE DWX-53D Kuru Zirkonyum, PMMA, PEEK, kompozit, mum, sinterlenmemiş CoCr
vhf K5, K5+ Kuru Zirkonyum, plastik, mum, kompozit, CoCr, alçı
Amann Girrbach Ceramill Motion 3 Kuru ve ıslak Üretici sayfası iki modu da listeler
Dentsply Sirona inLab MC X5 Kuru ve ıslak Cam seramik ıslak; zirkonyuma geçerken kuru mod

Ayrımın nedeni malzemenin kendisi. Ön sinterlenmiş zirkonyum tebeşir kadar yumuşaktır; kuru kazınır, çıkan ince tozu makinenin emiş sistemi çeker. Cam seramik ise sert ve ısıya duyarlıdır; uç ve parça soğutma sıvısı altında taşlanır. Tablo üretici listelerinden derlendi; makinenizin listesinde olmayan bir malzemeyi o makinede kazımayın.

IPS e.max CAD için ek bir şart var: Ivoclar bloğun yalnız yetkili CAD/CAM sistemlerinde işlenmesini ister. Makineniz ıslak çalışıyor olsa bile sistem uyumluluğunu kontrol edin.

İş mili devri ve freze uçları sonucu nasıl etkiler?

Uç çapı, makinenin işleyebileceği en küçük ayrıntıyı belirler: uç, kendi yarıçapından daha dar bir iç köşeye ya da fissüre giremez. İnce uç ise ancak yüksek devirde verimli keser; bu yüzden ince uçla çalışan makinelerde devir yüksektir. Üreticilerin verdiği değerler:

Makine İş mili devri Takım değiştirici
Roland DGSHAPE DWX-53D 6.000-30.000 rpm 15 takım, sap Ø 4 mm
vhf K5 60.000 rpm 16 takım
vhf K5+ 60.000 rpm 16 takım + 30 takımlık pano
Amann Girrbach Ceramill Motion 3 100.000 min⁻¹ Üretici sayfasında okunamadı

Zirkonyum için uç setleri genelde birkaç çaptan oluşur; satıcı listelerinde 2,5, 1,0 ve 0,6 mm sık görülür, bazı setlerde 0,3 mm de vardır. Kalın uç kronun çevresindeki fazla malzemeyi hızlı kaldırır; ince uç fissürleri, tüberkül eğimlerini ve marjini işler. Bu kaba ve ince ayrımın hangi çapta yapılacağı makineye ve CAM stratejisine bağlıdır; üretici belgelerinde ortak bir kural bulamadık.

Kalından inceye dizilmiş dört dental freze ucu; sapları aynı, küresel uçlarının çapı giderek küçülüyor
Uçların sapı aynıdır, kesici uç çapı değişir: kalın olan kaba işlemeyi, ince olan fissür ve marjini yapar.

Uç ömrü için üreticiler değer yayımlamıyor. Elmas kaplı uçlar kaplamasızlara göre belirgin biçimde daha uzun dayanır (Dentsply). Satıcı beyanları 100 ile 1000 üye (tek diş birimi) arasında değişiyor.

Freze makinesinde bir kazıma adım adım nasıl ilerler?

Bir zirkonyum diskin makinedeki sırası:

  1. CAM yazılımı diskteki parçaları ve frez yollarını NC kodu olarak makineye gönderir.
  2. Disk tutucuya takılır ve makine işe başlar.
  3. Kaba işleme: kalın uçla malzemenin çoğu kaldırılır.
  4. İnce işleme: daha ince uçlarla marjin, oklüzal anatomi ve iç yüzey işlenir.
  5. Takım değiştirici her aşamada sıradaki ucu takar; makine uç ömrünü sayıyorsa süresi dolan ucun yerine yedeğini alır.
  6. Parçalar tutucularla diske bağlı kalır; disk makineden çıkarıldıktan sonra tutucular kesilerek ayrılır.

Diskten çıkan zirkonyum kron tasarımdan büyüktür; son boyuna sinter fırınında iner.

Devamı: Zirkonyum sinterleme: büyütme hesabı

Devamı: Diş kazıma süreci: taramadan teslime bütün zincir

Dental freze makinesi seçerken neye bakılır?

Dört soruya:

  • Hangi malzemeleri kazıyacaksınız? Cam seramik istiyorsanız ıslak mod şart.
  • Hangi CAM ile çalışıyor? Bazı makineler kendi CAM yazılımıyla gelir; açık CAM desteği iş akışınızı belirler. Bkz. CAD/CAM yazılımları.
  • Takım ve disk kapasitesi: gece boyu gözetimsiz çalışacaksa takım değiştirici ve disk değiştirici kapasitesi önemlidir.
  • Toplam maliyet: makine, fırın, yazılım, uç ve bakım. Bkz. makine fiyatları ve makine mi, dışarıda kazıma mı.

Sık sorulanlar

4 eksen mi 5 eksen mi daha iyi?

Duruma göre. Beşinci eksen ucun parçaya eğik girmesini sağlar; bu, ön diş, derin alttan kesik (dik inen ucun ulaşamadığı içe dönük yüzey) ve açılı vida kanalı gibi geometrilerde işe yarar. Ama doğruluğu eksen sayısı tek başına belirlemez: dört makineyi karşılaştıran bir çalışmada 4 eksenli bir makine, iç yüzey doğruluğunda iki 5 eksenli makineyle aynı düzeyde çıktı.

Zirkonyum kuru mu ıslak mı kazınır?

Ön sinterlenmiş zirkonyum kuru makinelerde kazınır; Roland DWX-53D ve vhf K5 gibi kuru makinelerin malzeme listesinde zirkonyum var. Cam seramik ise ıslak taşlanır; kuru ve ıslak çalışabilen makinelerde zirkonyuma geçerken kuru moda dönülür.

Her makine e.max kazıyabilir mi?

Hayır. Önce makinenin ıslak çalışabilmesi gerekir. Ayrıca Ivoclar, IPS e.max CAD'in yalnız yetkili CAD/CAM sistemlerinde işlenmesini şart koşar; uyumsuz bir sistemde kazınmasını açık bir kısıtlama olarak belirtir.

Kaynaklar

Uzman okuması bekliyor; sayılar kaynaklardan. Yayın ilkeleri

NoBelgeTür
1Roland DGSHAPE DWX-53D teknik veri, 2023Üretici kurulum kılavuzu.Üretici kurulum kılavuzu.
2vhf K5+Üretici sayfası.Üretici sayfası.
3Amann Girrbach Ceramill Motion 3Üretici sayfası.Üretici sayfası.
4Dentsply Sirona inLab MC X5 ve MC XL broşürüÜretici broşürü, Almanca.Üretici broşürü, Almanca.
5Kirsch ve ark., Clin Oral Investig 2017Hakemli çalışma: dört makinede aynı 30 vakanın doğruluğu.Hakemli çalışma: dört makinede aynı 30 vakanın doğruluğu.
6IPS e.max CAD Labside IFU, Rev. 0, 2017Üretici belgesi, üçüncü taraf kopyası.Üretici belgesi, üçüncü taraf kopyası.